InfoGZM
STUDENCI I UCZELNIE WYŻSZE NA TERENIE GZM

Promocja potencjału naukowego i edukacyjnego to jedno z zadań Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii (GZM), ujęte w Programie Działań Strategicznych GZM do roku 2022. Temat jest istotny ze względu na fakt, iż szkolnictwo wyższe jest jednym z wyznaczników metropolitalności i atrakcyjności danego obszaru. Różnorodność oferty edukacyjnej, jakość kadr i kształcenia czy rozpoznawalność uczelni w kraju i zagranicą to współcześnie ważne determinanty rozwoju i budowania konkurencyjności miast i metropolii, w tym przyciągania inwestorów i nowych mieszkańców. Uczelnie wyższe wpływają bowiem na rozwój innowacji, wiedzy i postępu, a także są głównymi kreatorami kapitału ludzkiego i kapitału społecznego.
Celem Raportu jest zestawienie podstawowych informacji na temat uczelni wyższych i studentów z terenu GZM. Na potrzeby jego opracowania wykorzystano:
- dane z Banku Danych Lokalnych GUS, systemu POL-on oraz krajowych i międzynarodowych rankingach uczelni wyższych;
- informacje z ankiet skierowanych do 27 uczelni z terenu GZM funkcjonujących w roku akademickim 2018/2019. Na ankietę odpowiedziało 16 uczelni: za rok akademicki 2018/2019 uzyskano dane z 13 uczelni, a za rok akademicki 2019/2020 z 10 (były to informacje dodatkowe, przekazywane w miarę ich dostępności ze względu na trwający jeszcze rok akademicki; cześć uczelni przekazała dane tylko za jeden rok akademicki).
pobierz raport

88 941 studentów w GZM

W roku akademickim 2019/2020 na terenie GZM studiowało 88 941 studentów, co stanowiło 79% studentów wszystkich uczelni w województwie śląskim oraz 7,4% studentów w całym kraju. Liczba studentów oraz absolwentów w GZM od lat ulega zmniejszeniu. Spadek w stosunku do poprzedniego roku wyniósł 3,2% i był wyższy niż w województwie śląskim, gdzie wyniósł 2,1%. Należy jednak wziąć pod uwagę fakt, iż spadek liczby studentów obserwowany jest w całym kraju, a nawet jest on wyższy niż w GZM (przykładowo od 2012 r. liczba studentów zmniejszyła się o 473 tysiące, czyli o 28,2%).

Udział studentów GZM na tle wojwództwa

58% studentów w GZM kształci się na katowickich uczelniach

Według danych Głównego Urzędu Statystycznego dotyczących liczby studentów w poszczególnych powiatach(według głównej lokalizacji uczelni/filii) aż 58,4% osób studiowało w Katowicach (51 958). Drugim miastem pod względem liczby studentów są Gliwice, które skupiają 18,5 tysiąca studentów, co stanowi 20,8% wszystkich studentów GZM. Ponad 8 tysięcy studentów (9,3%)uczęszczało na uczelnię w Dąbrowie Górniczej, 6,8 tysiąca (7,7%) w Chorzowie, a 3,3% w Sosnowcu.

Porównanie liczby studentów i absolwentów na terenie GZM w latach 2012 - 2019

177 studentów na 1000 mieszkańców Katowic

Porównując dane dotyczące liczby studentów w największych miastach Polski w przeliczeniu na 1000 mieszkańców, Katowice plasują się na drugiej pozycji (177), tuż za Poznaniem. W analizowanych miastach najmniejszy udział studentów na 1000 mieszkańców występuje w Gdańsku (136) i Warszawie (122).

7,4% studentów w Polsce studiuje w GZM

Największy udział w liczbie studentów w kraju w roku 2019 posiadała Warszawa (18,2%), a następnie Kraków (10,8%), Wrocław (9%) i Poznań (8,5%). GZM (7,4%) uplasowała się przed Trójmiastem (6,4%), Łodzią (5,4%) oraz Lublinem (5%). Osoby studiujące w Katowicach to 4,3% studentów w całym kraju.

Na terenie GZM w roku akademickim 2019/2020 funkcjonowało 24 uczelnii wyższych

W roku akademickim 2019/2020 na terenie GZM funkcjonowało 18 uczelni wyższych oraz 6 filii (wydziałów zamiejscowych) zlokalizowanych w 7 miastach. 8 spośród uczelni to uczelnie publiczne, 16 niepublicznych.
Na terenie GZM funkcjonują uczelnie: akademickie, artystyczne, techniczne, ekonomiczne, pedagogiczne oraz medyczne.
68,1% studentów podejmowało studia na uczelniach publicznych, a 31,9% na uczelniach niepublicznych. Studenci zdecydowanie częściej (64,2%) podejmowali naukę na studiach stacjonarnych (dziennych), niż na studiach niestacjonarnych.
Według danych dla roku 2018 prawie 50% studentów na terenie Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii podejmowało nauczanie na uczelniach ekonomicznych oraz uniwersytetach (ok. 25% na każdym z typów).

Lokalizacja uczelni (główne siedziby)

Kalendarium powstawania uczelni

Uczelnie publiczne

Oś czasu - uczelnie publiczne

Uczelnie niepubliczne

Oś czasu - uczelnie niepubliczne

PODSUMOWANIE BADANIA ANKIETOWEGO

Na potrzeby opracowania raportu Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia zwróciła się do 27 uczelni funkcjonujących na terenie GZM w roku akademickim 2018/2019. Uczelnie przekazywały dane dotyczące roku akademickiego 2018/2019 oraz 2019/2020. Otrzymano odpowiedzi z 16 uczelni - dane za rok akademicki 2018/2019 przekazało 13 uczelni, a dodatkowo dane dotyczące roku akademickiego 2019/2020 przekazało 10 uczelni (dane te miały być przekazane w miarę ich dostępności ze względu na trwający jeszcze rok akademicki). Pomimo nieprzekazania odpowiedzi przez wszystkie uczelnie należy podkreślić, że na ankietę odpowiedziały najważniejsze publiczne uczelnie regionu, na których studiuje największy odsetek studentów. W poniższych zestawieniach prezentowane są dane zarówno dla roku akademickiego 2018/2019 jak i 2019/2020, tak aby zaprezentować informacje w sposób możliwie szeroki i pełny. W przypadku, gdy dostępne były dane z obu okresów – zaprezentowano dane nowsze.

40% studentów wybiera nauki społeczne

Studenci na terenie GZM wybierają przede wszystkich kierunki studiów związane z dziedziną nauk społecznych – 40,9%. W dalszej kolejności są to nauki inżynieryjno-techniczne (25,1%) oraz nauki medyczne i o zdrowiu (18,1%).

Wyróżniające się kierunki studiów na uczelniach w Metropolii:

- Projektowanie gier i przestrzeni wirtualnej – Uniwersytet Śląski
- Aquamatyka - interdyscyplinarne gospodarowanie środowiskami wodnymi - Uniwersytet Śląski
- Coaching medyczny – Śląski Uniwersytet Medyczny
- Gospodarka obiegu zamkniętego - Politechnika Śląska
- Gry i grafika interaktywna - Górnośląska Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości
- Inżynieria zagrożeń środowiskowych - Uniwersytet Śląski
- Psychokryminalistyka - SWPS

80% studentów w GZM pochodzi z województwa ślaskiego

Uczelnie zlokalizowane na terenie Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii przyciągają przede wszystkim mieszkańców województwa śląskiego, ponieważ stanowią oni aż 80,8% wszystkich studentów.
W dalszej kolejności do GZM przyjeżdżają mieszkańcy województwa małopolskiego (9,2%). Dużo mniejsze odsetki studentów (1,3% - 1,8%) pochodzą z województw świętokrzyskiego, opolskiego, podkarpackiego i łódzkiego.

Studenci pochodzący z zagranicy

Ważnym aspektem mówiącym o akademickości uczelni jest liczba studentów pochodzących z zagranicy. Według danych z przesłanych ankiet, w roku akademickim 2018/2019 studentów zagranicznych było 2784, natomiast 2019/2020 na uczelniach publicznych studentów zagranicznych było 1758. Studenci przyjeżdzający do GZM pochodzili ze 100 różnych krajów.

Studenci cudzoziemcy w roku akademickim 2018/2019

Studenci cudzoziemcy w roku akademickim 2018/2019

Największy odsetek studentów zagranicznych odnotowano w roku akademickim 2018/2019 w Akademii WSB w Dąbrowie Górniczej - było to ponad 18% wszystkich studentów z 50 krajów. Na Uniwersytecie Śląskim studiowali wówczas przedstawiciele 38 krajów, a na Uniwersytecie Ekonomicznym – 28. Średnio na uczelniach w GZM studenci zagraniczni stanowili ok. 4% wszystkich studentów.

Studenci cudzoziemcy w roku akademickim 2019/2020

Największą różnorodnością w roku akademickim 2019/2020 może pochwalić się Politechnika Śląska, gdzie studenci cudzoziemcy pochodzili z 54 krajów. Studenci z 50 narodowości studiowali w tym samym roku akademickim na Śląskim Uniwersytecie Medycznym. Najwięcej studentów pochodziło z Ukrainy, Izraela oraz Białorusi.

Wybrane informacje dot. uczelni i studentów